Τα Κοτσαμάνια, γνωστότερο ως Μωμόεροι, πρόκειται για τον αποχαιρετισμό του παλιού και την υποδοχή του νέου έτους, από έναν αυτοσχέδιο σατυρικό θίασο ευζώνων που περιδιαβαίνει τα σπίτια της κοινότητας με τη συνοδεία ποντιακών μουσικών οργάνων και σατιρίζει πρόσωπα καταστάσεις και γενικώς τα κακώς κείμενα της περιόδου. Το δρώμενο ξετυλίγεται την περίοδο του δωδεκαημέρου από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Φώτα.
 
Τα βασικά πρόσωπα του θιάσου είναι δεκαέξι. Τα δώδεκα Κοτσαμάνια ή Μωμόεροι - δηλαδή οι χορευτές με τις φουστανέλες - ο αρχηγός, η νύφη, ο πράγκαλον και ο γιατρός.
 
Τα Κοτσαμάνια ή οι Μωμόεροι
Είναι 12 νέοι ντυμένοι με λευκή φουστανέλα από χασέ και μήκος όσο να φέρνει τουλάχιστον δύο βόλτες τη μέση του χορευτή. Είναι ο «χιτώνας» των αρχαίων Ελλήνων που διαφέρει από τη φουστανέλα της Ρούμελης και του Μωριά, καθώς δεν φτάνει μέχρι το γόνατο, ούτε είναι φτιαγμένη από τρίγωνα κομμάτια αλλά διπλωμένη σε πτυχές. Κάτω από τη φουστανέλα τα Κοτσαμάνια φορούνε μακρύ σώβρακο, με μαύρη φούντα στο γόνατο.
Από μακριά ξεχωρίζουν χάρη στη λάμψη που τους προσδίδουν οι περικεφαλαίες. Άλλες είναι απομίμηση περικεφαλαίας στρατιωτών του Μεγάλου Αλεξάνδρου, άλλες του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ενώ του αρχηγού είναι ξεχωριστή με μια ψηλή προεξοχή μπροστά και δύο πλαϊνές.
 
Ο αρχηγός
Δεσπόζει στο θίασο, είναι ο πρώτος χορευτής, ο συντονιστής, αυτός που έχει το γενικό πρόσταγμα στη διάρκεια των παραστάσεων αλλά και στη διάρκεια της προετοιμασίας. Στην παρουσίαση του δρώμενου βρίσκεται στο πλάι του θιάσου, εκφωνεί τα παραγγέλματα, ελέγχει και καθοδηγεί τις κινήσεις των χορευτών.
 
Ο χωροφύλακας
Είναι ο τελευταίος χορευτής, ο πιο κοντός, αφού μπαίνουν κατά σειρά ύψους και αποτελεί τον προσωπικό φύλακα της νύφης. Είναι ντυμένος όπως και τα άλλα Κοτσαμάνια, αλλά έχει διακριτικό υπομασχάλιο, κορδόνι κρεμασμένο κυκλικά γύρω από τη μασχάλη, φτιαγμένο από το κόκκινο φυτίλι που χρησιμοποιούσαν για τα τσακμάκια της εποχής.
 
Η νύφη
Την υποδύεται πάντα ένας άντρας λυγερόκορμος, κατά προτίμηση ξανθός με λευκό πρόσωπο και αφράτα μάγουλα, ώστε να αντανακλά τη γυναικεία ομορφιά. Φοράει λευκό νυφικό, πέπλο, και το πρόσωπό της είναι έντονα μακιγιαρισμένο για να φαίνεται από μακριά. Ο ρόλος της είναι να δελεάσει κάποιον από τους θεατές για να την κλέψει, μέχρι που ο «ανυποψίαστος» θεατής να πέσει στη παγίδα και να μπει στη διαδικασία απαγωγής της νύφης. Αμέσως μετά ενεργοποιείται ο μηχανισμός σύλληψης του δράστη και είσπραξης του αντιτίμου της ποινής.
 
Ο πράγκαλον
Είναι κατά πάσα πιθανότητα η μετεξέλιξη του αρχαίου τραγόμορφου θεού Πάνα, ενώ η ονομασία του μπορεί ναι ερμηνευτεί και ως άτομο που «πράττει το καλόν». Σήμερα απεικονίζει το γελωτοποιό, τον κακό δαίμονα, το διάβολο. Ντυμένος με άσπρα ρούχα, φοράει κουκούλα με μορφή ζώου, στο χέρι κρατάει μια χατζάρα, έχει καμπούρα στην πλάτη, ενώ πίσω του κρέμεται μια μακριά και φουντωτή ουρά. Στη μέση έχει τυλιγμένη μια αλυσίδα με μικρά κουδουνάκια που το ένα άκρο της κρέμεται και δένεται στον αστράγαλο, όπου υπάρχουν δύο-τρία ακόμα κουδούνια.
Ο ρόλος του είναι να κάνει ζημιές, να δημιουργεί αναστάτωση και ανακατωσούρα στις αυλές των σπιτιών που επισκέπτεται ο θίασος, αλλά βασική αποστολή του είναι να παρασύρει τους θεατές στην αρπαγή της νύφης ώστε με τη σύλληψη του απαγωγέα ο θίασος να εισπράξει το πρόστιμο.
 
Ο γιατρός
Φοράει κουστούμι, παλτό ή καμπαρντίνα, ρεμπούμπλικο και γυαλιά, κρατάει τσάντα με φάρμακα και μπαστούνι. Η αποστολή του είναι να εξετάσει τη νύφη μετά την αρπαγή για να διαγνώσει αν της έχει προκαλέσει κάποια βλάβη ο απαγωγέας. Κατά κανόνα η διάγνωση έχει σχέση με ερωτική παρενόχληση ή ολοκληρωμένη ερωτική πράξη και τότε ο πέλεκυς της δικαιοσύνης πέφτει βαρύς.
 
Η αναπαράσταση
Η παράσταση αποτελείται από το θεατρικό και το χορευτικό μέρος. Στο θεατρικό κομμάτι το κεντρικό θέμα είναι η αρπαγή της νύφης στο οποίο ενεργό συμμετοχή έχουν οι θεατές για την ολοκλήρωση του δρώμενου, ενώ το δεύτερο, το χορευτικό κομμάτι στηρίζεται στην εκτέλεση κάποιων παραγγελμάτων που δίνει ο αρχηγός και εκτελούνται από τους δώδεκα χορευτές.
Ο θίασος επισκέπτεται όλα τα σπίτια του χωριού για να αναγγείλει τον ερχομό του νέου έτους και να διασκεδάσει τους θεατές, με μουσική, χορό και σατυρικά δίστιχα. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο χορός και οι συγκεκριμένες χορευτικές κινήσεις που εκτελούν τα Κοτσαμάνια με την καθοδήγηση του αρχηγού. Όμως στο περιθώριο των χορευτικών συντελείται η αρπαγή της νύφης που γίνεται από κάποιο θεατή, ακολουθεί η δίωξη και η σύλληψη του απαγωγέα, η εξέταση της νύφης από το Γιατρό, η διαπίστωση της ενοχής και η τιμωρία του απαγωγέα με χρηματική ποινή.